Manohari … hoe zou het met je gaan?

2007.
Mijn dochter en ik zijn op vakantie in Nepal. We hebben een persoonlijke gids ingehuurd, absoluut noodzakelijk, anders kom je nergens.
Wij in elk geval niet.

Eindelijk even zitten

 Na ongeveer twee weken beginnen we aan het Koningspad. Waarom het zo heet weet ik niet. Er is niets koninklijks aan. In 2007 is er nog geen horeca op het pad, dus dagenlang komen we niemand tegen, tot we in een dorpje terechtkomen. Er staan twee tafeltjes en een door de wind afgelebberde parasol. Alles zit daar op vijf vierkante meter: de plaatselijke super, het postkantoor, de dorpssmid, de pottenbakker, de kapper, de kleermaker en de kruidenverkoper. De leverancier zet gewoon telkens even een andere pet op.

 Eindelijk kunnen we een keer iets te drinken bestellen. We ploffen neer op zo'n verweerde witte Hartman kuipstoel die je vroeger op elk terras tegenkwam. Voelt helemaal luxe, zo’n stoel.

Een vader aan het tafeltje naast ons

 Aan het andere tafeltje komen een vader en zijn zoon zitten. Ze kijken naar ons. Spreken ons niet aan. In India word je continu belaagd en achtervolgd door bedelaars, deze Nepalese mensen zijn anders. Ik vind ze prettig. Een lief volk. Onze gids wordt aangesproken door de man. Hij ziet dat wij uit het Westen komen (duh) en vraagt via onze gids of wij hem misschien kunnen helpen.

 Ik denk eerst dat hij geld wil, tuurlijk krijgt hij dat als hij dat wil, maar dat blijkt niet het geval. Hij vertelt dat ze nu voor de derde dag op terugtocht zijn vanuit het ziekenhuis in het dal naar huis. Ze zijn op de helft. Het gaat om zijn zoon. Manohari. Een mannetje van, ik schat in, een jaar of acht, negen. Voor de zoveelste keer zijn ze nu in het ziekenhuis geweest en nog steeds kunnen ze hem niet helpen. En weer zijn ze op weg naar huis en wandelen machteloos en uitgeput terug. Vader hoopt dat ík dan misschien iets voor zijn zoon kan betekenen.

Alles wat ik bij me had: twee flesjes van 20 ml

 Ik ben zelf maar een toerist, een gewone doorsnee Bollander met een miniem EHBO-kitje bij zich voor eigen gebruik. We zitten natuurlijk wel in een tropisch land met enge ziektes. Daar wil je niks oplopen waar je jaren later nog last van hebt en waarvan ze zelfs bij het TropenInstituut nog niet kunnen achterhalen welke griezelige parasiet jouw leven in de war gooit.

 Dus bestaat mijn minieme EHBO-kit uit twee flesjes: Tea Tree olie en Rescue van Bach.

 Iets voor zijn zoon dus? Tja.

 Ik kijk 't manneke glimlachend aan. Gewoon een lief ventje met een lekker bekkie, witte smoezelige kleren aan. Benieuwd wat er met hem is dan.

 Dan vraagt de gids iets aan vader waardoor het mannetje in actie komt.

Hij rolt zijn mouw op

 Hij rolt zijn linkermouw op en laat 'm mij zien. My god, ik weet niet wat ik zie. Het is één groot plakkaat aan ellende. Dikke korsten, pus, bloed, viezigheid. Pfff. Geen idee of het ook ruikt maar áls ik iets had geroken, waren bij mij de lichten uitgegaan.

 Oh wat erg. Wat is dít dan! Ik heb nog nooit zoiets gezien. Wat verschrikkelijk! Gevoelens van walging komen bij mij op. Maar die moet ik onderdrukken. Dit kan écht niet.

 Jemig, en wat wordt nu van mij dan gevraagd … Hier moet ík iets mee kunnen?

Maar hij was nog niet klaar

 Maar Manohari is nog niet klaar blijkbaar. Hij begint nu met het oprollen van zijn rechtermouw. Dit ga je niet menen. Precies hetzelfde. Exact dezelfde onsmakelijke ellende.

 Jezus! Van de schrik sla ik mijn hand voor mijn mond. Het gaat vanzelf. Ik kan er niks aan doen. Het kind zal het wel gewend zijn want als ik hem vanwege mijn ongepaste reactie verschrikt in zijn ogen kijk (in de hoop dat hij het niet heeft gezien), moet hij erom lachen. Als extra bonus stroopt hij nu zijn pijpen op. En laat ze weer vallen als ik genoeg heb gezien. En draait hij zich om om zijn shirt even op te stropen. Zodat zijn rug zichtbaar wordt.

Het verhaal achter zijn wonden

Ik ben even helemaal uit het lood geslagen. Dat zoiets bestaat alleen al. En dat ik als willekeurige domme volgevroten toerist word aangesproken om hulp. Dan moet je als vader echt wanhopig zijn.

 De gids vertaalt voor vader: Manohari heeft deze aandoening al van jongs af aan. Een paar keer per jaar wandelen ze dagenlang naar het ziekenhuis. Ze kunnen hem daar steeds niet helpen. En weer dagenlang de uitputtende weg terug.

 Jezus mina. Wat wil ik vader en zoon graag helpen. Maar hoe! Ze wonen in the middle of nowhere. In een dorp dat niet eens een naam heeft. Op een berg half in de Himalaya, weet ik toch veel waar we nu zitten. Godskolere. Wat kan ik doen?

Wat doe ik in godsnaam, midden in de Himalaya?

 Het is 2007.

Dat lijkt niet zo lang geleden, totdat je bedenkt hoe anders de wereld toen was. Geen smartphone in je broekzak. Geen WhatsApp. Geen foto's die je in een paar tellen naar de andere kant van de wereld stuurt. Bereik was onzeker en contact houden onderweg was vaak gewoon onmogelijk.

Dus wat denk ik überhaupt te kunnen betekenen? Mijn dochter en ik slaan straks rechtsaf om het Koningspad te vervolgen. Zij lopen linksaf, de andere kant op. We zien elkaar nooit meer terug.

Godgloeiende.
 Ik kan ze toch niet zomaar achterlaten?
 Daar moet in Nederland toch iets voor te vinden zijn?

Ik moet even bijkomen van alle opties die er niet(!) zijn. Wat ga ik doen?

 Ik rommel een beetje in mijn tas en tover daar mijn 20 ml flesjes Tea Tree olie en Rescue uit. Al was het maar voor de vorm om te laten zien dat ik van goede wil ben.

Eén druppel

 Ik vraag of ik 1 druppel Tea Tree-olie rechtstreeks op het plakkaat van een wond van 40 cm op Manohari’s linkerarm mag druppelen. Geen idee of dat zeer doet bij hem. Hij is van een ander mensenras dus ik weet werkelijk niet wat dit met hem gaat doen.

 Het gaat goed.
 Manohari staat na deze druppel nog steeds rechtop.

 Tea Tree is een extreem krachtige natuurlijke reiniger en heeft de eigenschap zich uit te waaieren over een wond en zich met alle ellende te vermengen om daar haar ontsmettende en huidherstellende werk te verrichten.

 Het gaat goed dus druppel ik over zijn hele linkerarm in totaal 5 druppels. Gaat nog steeds goed. Hij staat nog overeind. 5 druppels verspreid over zijn hele rechterarm. Geen gekke reactie bij het kind.
 Dan z'n benen en zijn rug ook maar helemaal.

 !!! PAS OP MET DIEREN! TEA TREE OLIE NOOIT ZOMAAR TOEDIENEN! Laat je goed adviseren. Dieren kunnen tijdelijk verlamd raken van Tea Tree !!!

 Ik leg aan onze gids uit hoe vader met het 20 ml flesje Rescue minstens 100 liter lotion op waterbasis kan maken en dat hiermee de boel tot rust komt als hij het één keer daags besprenkelt.

Een briefje voor elke toerist die langskomt

 Verder heb ik in het hotel in Nepal waarvandaan wij vertrokken nog een goedje liggen dat ik hem ga nasturen. Dat moet eerst nog geprepareerd worden. Het was bedoeld om mee te nemen naar Nederland maar krijgt nu een andere bestemming.

 Plus: tijdens onze Live Cursus Communiceren met Dieren heb ik een cursiste gehad die op afstand healde. En dus maak ik een foto van Manohari met het verzoek of ik deze foto mag doorsturen naar Nienke als ik eenmaal terug in Nederland ben. Die toestemming krijg ik.

 Én: ik wil graag op de hoogte gehouden worden van de vorderingen. Slaat de behandeling aan of doen we het voor de kat z'n viool? Moeten we een andere weg bewandelen? Bijsturen?

 Dus schrijf ik een briefje in het Engels dat vader aan elke toerist kan overhandigen met het verzoek een foto van zijn zoon te maken zodat ik kan monitoren of de boel aanslaat. En of ze deze foto dan naar mij willen sturen. Hiertoe koop ik 10 luchtpostenveloppen met postzegel in de toko waar we zitten, schrijf mijn eigen naam en adres erop. Plak er postzegels op en klaar is Kees.

 Als ik dit zo achteraf nalees, was ik serieus op dreef. Alles in een mum van tijd geregeld. Het nu op papier zetten voor de geachte lezer, jij dus, heeft meer tijd gekost dan daar op dat 'terras' in Nepal ;-)

 Alle instructies zijn aan vader gegeven, de middelen voor ze achtergelaten en wij vervolgen ieder onze weg. Zij linksaf bergop, wij rechtsaf bergaf. Na een bittere tocht komen we dagen later terug in ons hotel in een klein stadje.

Eenmaal terug in het hotel

Eerst even bijkomen en dan spitten naar dat goedje waar ik het net over had. Het gaat om propolis. Hiervan heb ik in een dorp eerder de hele jaaroogst opgekocht. Ik laat hiervan een flinke fles tinctuur maken bij de plaatselijke medicijnman/vrouw, nee hoor, haha gewoon de apotheek, en stuur die samen met extra Tea Tree en Rescue die ik nog in mijn tas vind, op naar Manohari en zijn vader in dat dorp zonder naam.

 Die propolis gaat zijn systeem van binnenuit genezen. De Tea Tree en de Rescue dus vanaf de buitenkant.

November 2007

 Paar dagen later vliegen wij vanaf Kathmandu terug naar Nederland, komen bij van de reis, blikken terug op een fantastische onvergetelijke en indrukwekkende vakantie in Nepal. Eenmaal in Nederland, laat ik bij de Hema de foto afdrukken, heb ik even contact met Nienke, die healer weet je nog, stuur haar per post de foto van Manohari.
 Zij gaat aan de slag. En ik ook weer. Terug naar de orde van de dag.

 De school begint weer en ergens in november valt er een envelop op de deurmat.
 Zo'n blauwe luchtpostenvelop met van die blauwe en rode cursiefbalkjes aan de randen. Grappig. Luchtpost. Flink veel stempels. Ik bestudeer dat ding in mijn hand. Bekijk de voorkant. De achterkant. Bestaan ze nog?
 Grappig handschrift. Had wel van mij kunnen zijn.

Wat erin stond

 Ik maak de envelop open en van wat ik lees, lopen de rillingen over mijn rug. Een juf van de school van Manohari schrijft in gebrekkig Engels:
"De vader van Manohari vraagt mij dit aan u te schrijven: U bent door God gezonden. Mijn zoon is genezen. Dank u wel!"

 Dit bericht staat met lintjes en goud en kleine hartjes eromheen, op een podium in mijn hart.

 Het is meteen het laatste dat ik ooit van hen heb ontvangen. Dus het is goed.

 Mieke Zomer

 ———

PS — over die propolis

 De mooiste natuurlijke middelen worden gaandeweg van overheidswege uit de handel gehaald. Het is namelijk zeker niet de bedoeling dat we met z'n allen gezond blijven. Gezonde mensen en dieren zijn immers geen verdienmodel.

 Na jaren zoeken heb ik tóch weer een leverancier van heel goede Propolis gevonden. Geschikt voor mens en dier. Daar zijn er maar weinig van.

 Deze propolis is niet de goedkoopste. Dat mag ook. Het is er eentje om te koesteren, dus je zet 'm gewoon in de kast voor als je 'm een keer nodig hebt.

 Wil je er eentje veiligstellen nu het nog kan? Volg deze link:  

 Nieuw: nu ook verkrijgbaar in 50ml-verpakking.

 ——

Veelgestelde vragen over propolis

Wat is propolis precies?
 Propolis is een hars die bijen maken uit boomknoppen, bloesems en boomsappen. Ze gebruiken het in hun korf als bouw- en beschermlaagje tegen bacteriën, schimmels en virussen. Daardoor is Propolis een natuurlijk anti-bioticum en geeft het een boost aan het immuunsysteem.

Waarvoor kun je propolis gebruiken?
 Propolis kun je inwendig gebruiken om je weerstand een duw te geven, bijvoorbeeld bij keelpijn, een vervelende verkoudheid of een trage genezing van binnenuit.

Is propolis veilig voor dieren?
 Ja, in de juiste dosering en bij goede kwaliteit. Ik gebruik propolis al jaren in mijn werk met honden, katten en paarden. Belangrijk is dat de propolis van oorsprong schoon is en dat de dosering past bij het gewicht en de klacht van het dier.

Hoe gebruik ik specifiek deze propolis?
Gebruik per dag:
katten: halve druppel
honden: 2 x daags 1 - 3 druppels, afhankelijk van gewicht
mensen: 2 x daags 5 druppels
 paarden/ezels: 2 x daags 10 druppels
 Het is een puur en natuurlijk product en dus hoeft het allemaal niet zo precies afgemeten als bij chemische middelen. Volg bij alles wat je doet, je gevoel. Dan zit je goed.

Let op: de smaak is ronduit smerig. Honden, paarden en ezels, pakken het wel aan op een hapje. Katten is een verhaal apart. Dit vraagt wat creativiteit van jou om de druppels te verstoppen in een onweerstaanbaar lekker hapje. Bij jezelf druppel je de dosis achterin je keel. Zo vermijd je contact met je smaakpapillen.

Hoe lang is propolis houdbaar?
Onbeperkt, mits goed afgesloten en niet in direct zonlicht bewaard. Precies daarom zeg ik altijd: koester het flesje. Het is een middel om maar beter in huis te hebben voor het moment dat je het nodig hebt.